Google želi da pusti u prirodu preko 30 miliona sterilnih komaraca: Evo šta je plan

Google je od američkih vlasti zatražio odobrenje za puštanje do 32 miliona sterilnih komaraca u saveznim državama Kalifornija i Florida, u okviru ambicioznog programa za suzbijanje bolesti koje prenose insekti.

Pod sloganom „Zaustavimo loše insekte dobrima“, tehnološki gigant želi primijeniti naučna i tehnološka rješenja kako bi smanjio broj komaraca odgovornih za prenošenje nekih od najsmrtonosnijih bolesti na svijetu.

Komarci se smatraju najopasnijim životinjama na planeti jer svake godine izazovu više ljudskih smrti nego bilo koja druga vrsta. Oni prenose bolesti poput denge, virusa Zapadnog Nila, zike, čikungunje i malarije.

Američka Agencija za zaštitu životne sredine (EPA) trenutno razmatra Googleov zahtjev za puštanje do 16 miliona sterilnih komaraca godišnje tokom dvogodišnjeg perioda u Kaliforniji i Floridi.

Konačna odluka o izdavanju eksperimentalne dozvole biće donesena nakon završetka javne rasprave, koja traje do 5. juna.

Kako funkcioniše projekat Debug?

Osnova programa, nazvanog Debug, jeste korištenje mužjaka komaraca koji ne ujedaju ljude i ne prenose bolesti.

Googleovi istraživači uzgajaju mužjake zaražene bakterijom Wolbachia, koja se prirodno javlja kod mnogih vrsta insekata. Ova bakterija onemogućava uspješno razmnožavanje sa divljim ženkama.

Kada zaraženi mužjak oplodi ženku u prirodi, njena jaja se ne razvijaju i iz njih se ne izlegu novi komarci.

Kako navode iz Googlea, svaka naredna generacija postaje brojčano manja, što postepeno dovodi do smanjenja ukupne populacije.

„Populacija se smanjuje sa svakom novom generacijom“, navodi se u opisu projekta.

Tehnološki gigant u borbi protiv bolesti

Iako na prvi pogled djeluje neobično da jedna tehnološka kompanija uzgaja komarce zaražene bakterijama, Googleova matična kompanija Alphabet već godinama ulaže u naučne i zdravstvene projekte.

Program Debug nastao je u okviru kompanije Verily Health, koja se bavi projektima iz oblasti zdravstva, vještačke inteligencije i biotehnologije.

Verily je do početka ove godine bila podružnica Alphabeta, ali je Google u decembru 2024. godine u potpunosti preuzeo projekat Debug i uključio ga u svoje poslovanje.

Ovaj program već skoro deset godina istražuje tehnološka rješenja za kontrolu opasnih vrsta komaraca.

Google ističe da tradicionalne metode često imaju ograničen efekat. Prskanje pesticidima može štetiti životnoj sredini i vremenom postati manje efikasno, dok je uklanjanje svih stajaćih voda pogodnih za razmnožavanje komaraca u praksi gotovo nemoguće.

Metoda koja se koristi decenijama

Pristup koji koristi Google nije nov. Zasniva se na takozvanoj tehnici sterilnih insekata, naučnoj metodi koja se već decenijama primjenjuje za kontrolu različitih štetnih vrsta.

Stručnjak za interakcije između komaraca i mikroorganizama, Erik Karagata sa Univerziteta Florida, izjavio je da se bakterija Wolbachia za sterilizaciju komaraca koristi već oko 15 godina.

Fokus na jednu od najopasnijih vrsta

Početna faza projekta usmjerena je na vrstu Aedes aegypti, glavnog prenosioca denge, zike, žute groznice i čikungunje.

Googleovi naučnici i inženjeri koriste senzore, analitiku podataka i sisteme vještačke inteligencije za razvoj automatizovanih postrojenja za uzgoj komaraca.

Jedan od najvećih izazova jeste precizno razlikovanje mužjaka od ženki pomoću sistema računarskog vida zasnovanih na vještačkoj inteligenciji, kao i puštanje mužjaka na odgovarajućim lokacijama i u optimalnom broju.

Uspjeh u Singapuru

Najveći uspjeh projekat je do sada ostvario u Singapur, prvom međunarodnom istraživačko-razvojnom centru programa Debug.

Pozivajući se na podatke singapurske Nacionalne agencije za životnu sredinu, Google navodi da je puštanje miliona mužjaka zaraženih bakterijom Wolbachia dovelo do smanjenja populacije vrste Aedes aegypti za između 80 i 90 odsto.

Istovremeno, broj slučajeva denge u područjima obuhvaćenim programom opao je za više od 70 odsto nakon šest do dvanaest mjeseci sprovođenja projekta.

Google je u maju najavio proširenje aktivnosti u Singapuru. Kako je izjavio rukovodilac projekta Linus Apson, cilj programa od samog početka bio je unapređenje proizvodnje i puštanja komaraca uz pomoć tehnologije, kao i širenje programa na veći broj zajednica u Aziji, gdje se bilježi oko 70 odsto globalnog tereta bolesti denge.

Prema njegovim riječima, rezultati ostvareni u Singapuru daju timu dodatno povjerenje za dalje širenje programa.