Putin više ne može skrivati katastrofu: Ukrajini uspjela operacija koja je graničila s nemogućim
Režimi u ratu obično nastoje kontrolisati percepciju javnosti, prikazujući sukob kao opravdan i podnošljiv. U tom kontekstu, ruski predsjednik Vladimir Putin godinama je pokušavao održati dojam da rat u Ukrajini ne pogađa svakodnevni život u Moskvi i Sankt Peterburgu. Veliki gradski događaji su nastavljeni, a posljedice sankcija i ratne ekonomije u glavnom gradu bile su ograničene.
Ipak, prema analizi profesora strateških studija Phillipsa Paysona O’Briena, taj narativ se počinje urušavati. Ukrajinski udari dronovima i raketama na ciljeve u blizini Moskve pokazali su ranjivost ruskog sistema odbrane, uključujući i višeslojne protuzračne kapacitete.
„Narativ o ‘specijalnoj vojnoj operaciji’ koji ne pogađa rusku elitu sada se raspada“, navodi O’Brien.
Slabljenje kontrole i promjena percepcije rata
Prema istoj analizi, ključni trenutak u ratovima nastaje kada vlast izgubi sposobnost da uvjeri javnost da ima kontrolu nad ishodom sukoba. U tom slučaju, politička stabilnost postaje teže održiva.
Ukrajinski napadi na energetsku i industrijsku infrastrukturu u okolini Moskve, kao i privremeno zatvaranje glavnih aerodroma, dodatno su pojačali percepciju da se rat približava ruskoj prijestolnici.
Historijske paralele: Japan u Drugom svjetskom ratu
Kao ilustracija, navodi se Japan u Drugom svjetskom ratu, gdje je državna propaganda dugo prikazivala ratne gubitke kao uspjehe.
Nakon bitke kod Midwaya 1942. godine, japanske vlasti su umanjivale poraz i tvrdile da su potopljeni američki nosači aviona, iako su stvarni gubici bili značajni. Tek kasnije, nakon gubitka strateških pacifičkih otoka 1944. godine, japanska vlada je morala priznati promjenu ratnog toka.
Ukrajinske sposobnosti i promjena balansa
Prema analizi, Ukrajina je u međuvremenu unaprijedila kapacitete za dugometne udare i proizvodnju dronova. Ciljevi napada uključivali su industrijske pogone, energetske objekte i logističke tačke u dubini ruske teritorije.
Ukrajinske snage time pokazuju sposobnost da utiču na rat daleko izvan linije fronta, što mijenja stratešku dinamiku sukoba.
Ruski gubici i unutrašnji pritisci
Procjene zapadnih i regionalnih obavještajnih izvora ukazuju na visoke ruske gubitke na frontu, uz poteškoće u regrutaciji i održavanju borbene snage.
Navodi se da dnevni gubici iznose oko 1000 vojnika (poginulih i ranjenih), dok teritorijalni pomaci ostaju ograničeni.
Američki zvaničnici ranije su procjenjivali da mjesečni gubici dostižu desetine hiljada.
Procjena obavještajnih službi: pritisak na Kremlj raste
Šef estonske vanjske obavještajne službe Kaupo Rosin ocjenjuje da Rusija ulazi u period kada više neće moći diktirati uslove pregovora s pozicije snage.
„Vrijeme ne ide Rusiji na ruku“, navodi Rosin, uz ocjenu da se u ruskom političkom vrhu sve jasnije prepoznaje nepovoljna situacija na ratištu.
Prema toj procjeni, Rusija se suočava s kombinacijom vojnih gubitaka, ekonomskog pritiska i potencijalnih unutrašnjih političkih rizika u slučaju nove mobilizacije.
Mogućnost mobilizacije i politički rizici
Analitičari upozoravaju da bi dodatna mobilizacija mogla izazvati unutrašnje nezadovoljstvo, s obzirom na prethodne reakcije javnosti 2022. godine.
Procjena je da Kremlj pokušava balansirati između vojnih potreba i rizika po unutrašnju stabilnost, što ograničava prostor za eskalaciju.