Prst u oko Trumpu! Evropska sila traži kraj NATO-a, Amerikancima poslana brutalna poruka!
Španija poziva na stvaranje zajedničke vojske EU
Španija je pozvala na formiranje zajedničke vojske Evropske unije koja bi dugoročno mogla da zamijeni dio sigurnosne uloge NATO-a, uz ocjenu da Evropa više ne može u potpunosti da se oslanja na bezbjednosne garancije Sjedinjenih Američkih Država.
Španski ministar vanjskih poslova José Manuel Albares poručio je da je došlo vrijeme za evropski „suverenitet i nezavisnost“, upozoravajući da EU ne smije zavisiti od političkih odluka Washingtona i administracije predsjednika Donalda Trumpa.
Kritika oslanjanja na SAD
Albares je naveo da Evropa ne može svakodnevno zavisiti od toga kakve će poteze povući SAD, posebno u kontekstu neizvjesnosti oko budućnosti NATO saveza i američkog vojnog angažmana u Evropi.
„Ne možemo se svakog jutra buditi pitajući se šta će SAD sljedeće učiniti. Naši građani zaslužuju bolje. Ovo je trenutak suvereniteta i nezavisnosti Evrope“, rekao je Albares.
Dodao je da Evropa mora biti „oslobođena pritisaka“, bilo da se radi o ekonomskim mjerama poput carina ili vojnom pritisku.
Političke tenzije između Madrida i Washingtona
Prema pisanju britanskog „Telegrapha“, rasprava o evropskoj sigurnosti dodatno je ubrzana nakon neslaganja Washingtona i Madrida oko izdvajanja za odbranu, kao i španskog odbijanja da podrži rat protiv Irana.
Donald Trump je ranije zaprijetio dodatnim trgovinskim carinama Španiji zbog odbijanja premijera Pedra Sánchezа da poveća vojni budžet na 5% BDP-a.
Američki predsjednik je, prema medijima, razmatrao i mogućnost povlačenja američkih trupa iz baza u Španiji, pa čak i suspenziju te zemlje iz NATO-a.
Rasprave u Briselu o budućnosti sigurnosti
U Briselu su intenzivirane debate o tome kako EU treba da reaguje na sve manji interes američke administracije za NATO i evropsku sigurnost.
Posebna pažnja posvećena je ideji jačanja zajedničkih evropskih odbrambenih kapaciteta, s obzirom na to da je većina članica EU istovremeno i dio NATO-a.
Albares smatra da bi EU trebalo da razvije vlastitu verziju člana 5 NATO-a, koji se odnosi na kolektivnu odbranu.
„Čarolija NATO-a je u tome da se ništa ne događa, jer se niko ne usuđuje da testira član 5. To je odvraćanje koje moramo ponovo izgraditi“, rekao je.
Postojeći evropski mehanizmi odbrane
Evropska unija već ima klauzulu o međusobnoj odbrani, član 42.7 Lisabonskog ugovora, koji predviđa obavezu pomoći članici u slučaju napada.
Međutim, evropski zvaničnici priznaju da EU trenutno nema dovoljno razvijene vojne kapacitete da bi ta odredba imala punu odvraćajuću snagu.
Podijeljeni stavovi u Evropi
Ipak, većina evropskih lidera i dalje smatra da je efikasnije jačati nacionalne vojske unutar postojećeg NATO okvira, umjesto stvaranja potpuno odvojenog vojnog saveza EU.
Zbog toga se fokus trenutno stavlja na ulaganja u protivzračnu odbranu, raketne sisteme dugog dometa i satelitske obavještajne kapacitete.
Ponovo aktuelna ideja „evropske vojske“
Ideja evropske vojske ponovo ulazi u centar političkih rasprava, ali u znatno ozbiljnijem geopolitičkom kontekstu nego ranije, uz rastuće tenzije između Washingtona i dijela evropskih saveznika.