Evropa odabrala predstavnike za pregovore o Ukrajini: Dogovoreno neočekivano rješenje
Riječ je o formatu E5, koji okuplja pet najvećih evropskih država na nivou savjetnika za nacionalnu sigurnost. Njima će se u pregovorima pridružiti i predstavnici dviju ključnih institucija Evropske unije.
Evropski čelnici dogovorili su da će Evropu u budućim pregovorima o okončanju rata u Ukrajini predstavljati grupa od pet država – Njemačka, Francuska, Ujedinjeno Kraljevstvo, Italija i Poljska – zajedno s Evropskom komisijom i Evropskim vijećem.
Dogovor je postignut na samitu evropskih čelnika u Dublinu, nakon višesedmičnih nesuglasica oko toga ko bi trebao predstavljati Evropu u razgovorima o okončanju ruske agresije na Ukrajinu.
Riječ je o formatu E5, koji okuplja pet najvećih evropskih država na nivou savjetnika za nacionalnu sigurnost. Njima će se u pregovorima pridružiti i predstavnici dviju ključnih institucija Evropske unije.
Odluka dolazi u trenutku kada Kijev sve snažnije insistira na tome da Evropa dobije stalno mjesto za pregovaračkim stolom. Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski tokom sastanaka sa svjetskim čelnicima u Dublinu u četvrtak je pozvao evropske vlade da aktivnije učestvuju u mirovnim pregovorima.
„Moramo osigurati da Evropa postane redovan dio ovih pregovora“, poručio je Zelenski.
Dodatni poticaj raspravi stigao je dan ranije, nakon što je američki izaslanik Steve Witkoff izjavio da je ruski predsjednik Vladimir Putin otvoren za učešće Evrope u narednom krugu razgovora. Jedno od glavnih otvorenih pitanja do sada bilo je upravo to na koji će način evropske države biti uključene u proces koji u velikoj mjeri oblikuju Washington, Moskva i Kijev.
Predsjednik Evropskog vijeća Antonio Costa odbacio je mogućnost da dogovor o učešću pet država i institucija EU znači odustajanje od zajedničkog evropskog nastupa. Poručio je da ne postoji proturječnost između nastojanja da Evropa govori jednim glasom i činjenice da za pregovaračkim stolom ima više predstavnika.
„Evropa mora govoriti jednim jasnim i usaglašenim glasom u svim razgovorima koji oblikuju budućnost Ukrajine i sigurnost našeg kontinenta. To je, u konačnici, zajednički napor“, rekao je Costa.
Istakao je da jedino Ukrajina ima pravo odlučivati o pitanjima koja se tiču njene teritorije i suvereniteta, dok Evropska unija ima ključnu ulogu u razgovorima o njenoj evropskoj budućnosti, obnovi i ekonomskom razvoju.
O sigurnosnim garancijama, dodao je, potrebno je razgovarati u okviru Koalicije voljnih i uz blisku koordinaciju s NATO-om.
Costa je upozorio i da će naredne sedmice pokazati je li Rusija zaista spremna okončati rat. Dosadašnja eskalacija sukoba i napadi na ukrajinske civile, ocijenio je, ne ukazuju na takvu spremnost.
„Rusija mora promijeniti smjer“, poručio je.
Dodao je da je trenutno prioritet osigurati Ukrajini finansijsku i vojnu pomoć te podržati njen put ka članstvu u Evropskoj uniji.
O finansijskim potrebama Kijeva za 2027. godinu i period nakon nje evropski čelnici raspravljat će na sastanku Evropskog vijeća 26. i 27. novembra, na osnovu prijedloga Evropske komisije.