Veliki klimatski fenomen mijenja vremenske prilike, evo šta čeka BiH i Balkan

Pred nama je zima koja bi mogla ostati zabilježena u meteorološkim analima zbog razvoja jednog od najsnažnijih okeanskih i atmosferskih fenomena na planeti.

snijeg zima vrijemeFOTO: MIOMIR JAKOVLJEVIĆ/RINGIER
Autor: Srpskainfo
23.Sep,2026.21:0321:20
FacebookWhatsAppXViber
Dodaj Srpskainfo kao željeni izvor na Googlu
Meteorološki sajt „Severe Weather Europe“ (SWE) objavio je najnoviju ažuriranu prognozu snježnih padavina za zimu 2026/2027. godine koja detaljno analizira uticaj takozvanog „Super El Ninja“, globalnog klimatskog pokretača koji se uveliko formira u Tihom okeanu i koji već sada pokazuje sposobnost da značajno preoblikuje atmosferske struje i putanje zimskih oluja širom Sjeverne Amerike, Evrope i našeg regiona.

Šta je „Super El Ninjo“ i kakva se okeanska anomalija stvara u Pacifiku
Na sajtu SWE navodi se da je glavni pokretač predstojećih globalnih vremenskih prilika izuzetno jaka topla okeanska anomalija u takozvanom ENSO regionu u tropskom dijelu Tihog okeana.

Najnovije analize pokazuju da površinska temperatura vode u istočnim dijelovima ovog okeanskog pojasa bilježi ekstremna odstupanja koja prelaze čak 6 stepeni iznad normalnih vrijednosti.

Međutim, površinsko zagrijavanje okeana predstavlja samo polovinu priče, dok se prava pogonska snaga ovog fenomena nalazi duboko ispod morske površine.

Kako su objasnili stručnjaci SWE, u gornjem sloju okeana do dubine od 200 metara formirao se moćan podvodni Kelvinov talas, čije temperaturne anomalije u samom jezgru premašuju čak 9 stepeni iznad prosjeka dok se kreću ka istoku i izbijaju prema površini.

Ovo ogromno podvodno toplotno jezgro obezbjeđuje neprekidan dotok toplotne energije koji održava El Ninja snažnim i stabilnim, osiguravajući njegovo trajanje duboko u zimsku sezonu.

Kada nastupa vrhunac i kako ovaj fenomen mijenja mlazne struje
Prema podacima i grafičkim prikazima koje je objavio SWE, ovaj okeanski fenomen je još uvijek daleko od svog maksimalnog kapaciteta.

Prognoze pokazuju ogromnu vjerovatnoću da će El Ninjo dostići kategoriju ekstremnog događaja sa vrhuncem tokom kasne jeseni i rane zime. Model NMME prikazuje da bi tokom perioda od oktobra do decembra anomalija u tropskom Pacifiku mogla premašiti 4 stepena na velikom području.

Snažan uticaj ove okeanske anomalije prenosi se na atmosferu preko mlazne struje – brze rijeke vazduha koja se nalazi na visini od 8 do 11 kilometara.

Mlazna struja transportuje vlagu i olujne sisteme, pa svaka promjena u njenom položaju iz korijena mijenja raspored i količinu snježnih padavina na globalnom nivou. Nakon što dostigne svoj maksimum krajem godine, najavljeno je na sajtu SWE da se tokom narednog ljeta očekuje naglo slabljenje fenomena.

Istorijski uticaj El Ninja na Evropu

Analizirajući istorijske podatke iz prošlih umjerenih i jakih El Ninjo zima, na sajtu SWE objašnjavaju da ovaj fenomen obično donosi deficit snježnih padavina nad većim dijelom Evrope, naročito u sjeverozapadnim, južnim i sjeverno-centralnim dijelovima kontinentalne mase.

Glavni razlog za ovakav istorijski obrazac leži u specifičnom rasporedu pritiska. El Ninjo u Evropi uobičajeno podstiče blago zapadno strujanje sa Atlantika i podizanje južnog grebena visokog pritiska, što održava temperature previsokim za stvaranje trajnog i stabilnog snježnog pokrivača van planinskih predjela. Ipak, stručnjaci SWE napominju da svaka zima nosi svoje varijacije i da se konačni vremenski razvoj nikada ne poklapa u potpunosti sa višegodišnjim prosjekom.

U najnovijem septembarskom ažuriranju prognoze, na sajtu SWE predstavljeni su podaci evropskog modela ECMWF, koji se u dosadašnjoj praksi pokazao kao najpouzdaniji za dugoročne prognoze. Najnoviji podaci za septembar donijeli su vidljivo poboljšanje izgleda za snijeg u Evropi u odnosu na ranije analize.

Iako se ispodprosječna količina snijega i dalje prognozira za krajnji sjever, sjeverozapad i jugozapad Evrope, u centralnim dijelovima kontinenta počinju da se pojavljuju zone sa iznadprosječnim padavinama. Posebno je interesantna mjesečna raščlanjena prognoza. Kako navodi SWE, analiza za februar pokazuje izrazit trend i jak signal za natprosječne snježne padavine u centralnoj Evropi, gdje prognozirana linija uveliko premašuje dugoročni istorijski prosjek.

Šta nas očekuje tokom zime

SWE u okviru interaktivnog alata posebno izdvaja i pokriva region „Južne Evrope i Balkana“, gdje spadaju Srbija, BiH, Hrvatska, Slovenija i susjedne zemlje.

S obzirom na to da se naš region nalazi na spoju uticaja atlantskih strujanja, južnog toplijeg grebena i centralnoevropskog masiva, raspored padavina za Balkan biće izuzetno dinamičan.

Na osnovu objavljenih podataka SWE, iako istorijski obrasci El Ninja donose toplije strujanje nad južnim dijelom Evrope, septembarsko ažuriranje modela ukazuje na to da bi u drugom dijelu zime, a naročito tokom februara, moglo doći do prodora hladnijih vazdušnih masa i povećanja snježnih padavina.

To znači da Srbija i Balkan mogu očekivati promjenljivu zimu – početak zime pod uticajem blažih vazdušnih strujanja sa Atlantika, dok kasniji period zime otvara vrata za konkretnije snježne epizode i značajnije padavine.

FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIERFOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIER
Kako funkcioniše SWE „Snowfall Explorer“ za detaljno praćenje prognoze
Kako bi omogućio korisnicima da prate prognozu za tačno određenu državu ili region, sajt SWE je razvio alat pod nazivom „Snowfall Explorer“. Ovaj alat prikazuje sezonske i mjesečne karte padavina za sve dijelove Evrope, SAD i Kanade.

Kako su objasnili stručnjaci SWE, na grafikonima crvena linija označava najnoviji trend prognoze, dok crna linija predstavlja dugoročni istorijski prosjek modela, čime se filtriraju odstupanja samog modela i otkriva pravi atmosferski signal.

Ove karte ne prognoziraju tačnu visinu snijega na tlu u centimetrima, već pokazuju periode i regije u kojima se očekuje više ili manje snježnih padavina u odnosu na tridesetogodišnji prosjek. Sajt SWE najavljuje da će redovno ažurirati ove podatke iz mjeseca u mjesec kako se budemo približavali zimskoj sezoni, piše Blic.