Najduži višenamjenski sistem protivvazdušne odbrane u Evropi bit će u blizini BiH

U blizini Bosne i Hercegovine mogao bi biti raspoređen jedan od najmoćnijih sistema protivzračne odbrane u Evropi nakon što je Srbija najavila nabavku kineskog raketnog sistema HQ-9, prenose specijalizovani vojni portali.

Nakon što je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić objavio planove za kupovinu kineskog sistema zemlja-zrak HQ-9, procjenjuje se da bi Srbija mogla raspolagati jednim od sistema protivzračne odbrane najvećeg dometa na evropskom kontinentu.

Odluka o nabavci HQ-9 uslijedila je nakon odustajanja od ranijih planova za kupovinu ruskih sistema S-300 i S-400, dok je Srbija još 2022. godine u operativnu upotrebu uvela kineski sistem srednjeg dometa HQ-22, koji je kompatibilan s HQ-9.

Prema dostupnim podacima, HQ-9 nudi velike sposobnosti u odnosu na pojedine zapadne sisteme, uključujući američki Patriot i francusko-italijanski SAMP/T NG.

Veći domet i mobilnost

Jedna od glavnih prednosti sistema HQ-9 jeste domet koji može doseći do 300 kilometara, uz visoku mobilnost na terenu.

Poređenja radi, Patriot ima domet do oko 200 kilometara, dok SAMP/T NG može djelovati na udaljenostima do 150 kilometara.

Jedini sistem većeg dometa u Evropi mogao bi biti ruski S-400 u bjeloruskoj službi, ukoliko koristi rakete 40N6 dometa do 400 kilometara, iako nije potvrđeno da su te rakete zaista raspoređene.

Ukoliko nabavka bude realizovana, Srbija bi mogla dobiti sistem protivzračne odbrane s jednim od najvećih dometa u Evropi.

Veliki domet omogućava presretanje ciljeva mnogo prije nego što stignu do svojih meta. Umjesto zaštite samo jednog objekta, ovakvi sistemi mogu stvoriti široku zonu protivzračne zaštite koja obuhvata više vojnih i civilnih lokacija.

Dodatna prednost jeste mogućnost višestrukog presretanja iste prijetnje. Ukoliko prvi projektil ne uništi cilj, ostavlja se dovoljno vremena za lansiranje drugog ili trećeg presretača prije nego što meta stigne do odredišta.

Široka zona zaštite

Zahvaljujući velikom dometu, HQ-9 može uspostaviti široku zonu zabrane djelovanja za neprijateljske letjelice, prisiljavajući ih da ostanu na velikoj udaljenosti.

To se posebno odnosi na avione za rano upozoravanje, izviđanje i dopunu gorivom u zraku, koji predstavljaju ključnu podršku borbenoj avijaciji.

Ako budu primorani djelovati stotinama kilometara dalje od područja operacija, njihova efikasnost značajno se smanjuje, što utiče i na borbene avione koje podržavaju.

Senzori sistema HQ-9 također imaju veći domet od senzora sistema HQ-22, što omogućava efikasniju koordinaciju između različitih slojeva protivzračne odbrane.

Brža isporuka od zapadnih konkurenata

Analitičari navode da Kina posljednjih godina pokazuje sposobnost brze proizvodnje i isporuke složenih sistema protivzračne odbrane, uključujući HQ-9.

S druge strane, sistemi Patriot suočavaju se s dugim rokovima isporuke zbog velike potražnje izazvane ratom u Ukrajini i sukobima na Bliskom istoku.

Upravo zbog toga je Danska ranije odlučila nabaviti sistem SAMP/T NG, procjenjujući da bi na isporuku Patriota čekala znatno duže.

Prema izvještajima američkih medija, intenzivna upotreba sistema Patriot tokom sukoba na Bliskom istoku dodatno je smanjila zalihe presretačkih raketa, što je produžilo rokove za nove isporuke saveznicima.