Procurilo pismo koje razotkriva milionski sukob Trumpovih ljudi sa Briselom zbog BiH
Evropska unija rizikuje nove nesuglasice sa Sjedinjenim Američkim Državama zbog plana za izgradnju gasovoda Južna interkonekcija koji bi trebalo da prolazi kroz Bosnu i Hercegovinu i Hrvatsku, piše Gardijan pozivajući se na pismo u koje je imao uvid i u kome EU pokušava da odloži dodjelu ugovora firmi koju vodi advokat američkog predsjednika Donalda Trampa.
Brisel se već sukobljavao s Donaldom Trampom oko trgovine, Ukrajine i vojne potrošnje, ali ova intervencija u projekat Južne interkonekcije izgleda kao prvi slučaj da EU direktno osporava komercijalni poduhvat ljudi bliskih predsjedniku. Gasovod će prolaziti kroz Bosnu i Hercegovinu. Prema bosanskim izvorima, pod višemjesečnim pritiskom američkih zvaničnika, tamošnje vlasti ubrzano rade na tome da ugovor dodijele ranije malo poznatoj kompaniji sa sjedištem u Vajomingu.
Kompanija AAFS Infratrakčr end Enerdži osnovana je u novembru prošle godine i nije otkrila svoje vlasnike, a na njenom čelu su dva vodeća člana Trampove kampanje za poništavanje njegovog izbornog poraza 2020. godine – advokat koji ga je branio od optužbi za podsticanje nereda u Kapitolu nakon njegovog poraza Džesi Binal, i brat bivšeg Trampovog savjetnika za nacionalnu sigurnost Džo Flin.
Uprkos nedostatku ikakvih vidljivih rezultata, AAFS planira da investira 1,5 milijardi dolara u gasovod i druge infrastrukturne projekte u Bosni, izjavio je njihov lokalni predstavnik.
U martu su zakonodavci u BiH odobrili zakon za koji je Transparensi Internašnal saopštio da će postaviti „opasan presedan“ propisivanjem da ugovor mora biti dodijeljen AAFS-u bez tendera, a nekoliko dana kasnije, predstavnik Brisela u Sarajevu uputio je privatno upozorenje bosanskim liderima da ugrožavaju šanse za pridruživanje EU.
U pismu od 13. aprila, koje je objavio bosanski istraživački portal istraga.ba, evropski zvaničnik Luiđi Soreka naveo je da je, prema energetskom sporazumu između BiH i Brisela, „ključno da se nacrti zakona u potpunosti usklađuju“ sa EU. Soreka je poručio da Brisel treba da ima uvid u zakonodavstvo o gasovodu.
„Na ovaj način Bosna i Hercegovina može da nastavi svoj evropski put i izbjegne propuštanje prilika za dalju integraciju, kao i finansijske prilike“, rekao je on.
Gasovod – prioritet Trampove administracije
Binal je rekao da je gasovod „prioritet Trampove administracije“.
„AAFS nikada neće izgubiti iz vida ono što je zaista važno u ovom projektu: obezbjeđivanje energetske sigurnosti i podsticanje ekonomskog razvoja za ljude Bosne i Hercegovine. Posvećeni smo saradnji sa svim relevantnim vlastima kako bismo razvili infrastrukturu potrebnu da se ova vizija ostvari“, rekao je Binal.
Povezivanjem Bosne sa terminalom za tečni prirodni gas na hrvatskoj obali, gasovod bi omogućio da američki gas stigne u zemlju koja se trenutno u potpunosti oslanja na ruski gas.
Nakon što je Vladimir Putin pokrenuo potpunu invaziju Ukrajine 2022. godine, Brisel je postavio rok da članice EU – kao i kandidati poput BiH – prestanu da kupuju ruski gas do 2028. Ipak, Brisel se suočava sa mogućnošću da ključni dio evropske energetske mape pređe pod kontrolu ne samo američke kompanije, već i osobe blisko povezane sa predsjednikom koji je često u sukobu sa EU, piše Gardijan.
Na sajtu AAFS-a nalazi se veliki orao, koji evocira američku moć. Ne navodi se nijedno osoblje, ali piše da tim ima „decenije zajedničkog iskustva u energetici, infrastrukturi, finansijama i međunarodnom razvoju projekata“. Prema pisanju Gardijana, AAFS ne djeluje kao kompanija koja je do sada realizovala infrastrukturne projekte ove veličine.
Binal i Flin nisu jedini iz Trampovog kruga koji su pokazali interesovanje za Bosnu. Džo Flinov brat Majkl – bivši šef američke obavještajne službe, čija je presuda za lažno svjedočenje FBI-u poništena Trampovim pomilovanjem 2020. – lobirao je za Milorada Dodika i uspio da mu se ukinu američke sankcije. Iako on i Majkl Flin nisu direktno uključeni u projekat gasovoda, Dodik je izrazio podršku projektu.