Opasna tropska bolest koja uzrokuje jake bolove sada prijeti većem dijelu Evrope
Izuzetno bolna tropska bolest chikungunya sada se može prenositi putem komaraca u većem dijelu Evrope, pokazuje nova studija, dok klimatske promjene stvaraju uslove za širenje bolesti daleko izvan njenih tradicionalnih tropskih područja.
Naučnici su utvrdili da su više temperature omogućile prenos virusa više od šest mjeseci godišnje u zemljama južne Evrope poput Španije, Portugala, Italije i Grčke, te tri do pet mjeseci u Francuskoj, Njemačkoj i drugim državama centralne Evrope. U jugoistočnoj Engleskoj prenos je moguć oko dva mjeseca godišnje, a stručnjaci upozoravaju da će se bolest vjerovatno širiti dalje prema sjeveru kako temperature nastavljaju rasti.
Virus prenosi invazivni azijski tigrasti komarac (Aedes albopictus), koji se posljednjih decenija proširio Evropom. Nova studija pokazala je da je minimalna temperatura potrebna za prenos virusa između 13 i 14 stepeni Celzijusa, što je oko 2,5 stepena niže od ranijih procjena. Istraživači su ovu razliku opisali kao "šokantnu", jer značajno povećava područja i period rizika.
Chikungunya je prvi put identificirana 1952. godine u Tanzaniji i dugo je bila ograničena na tropske regije. Bolest uzrokuje intenzivne i dugotrajne bolove u zglobovima, koji mogu trajati godinama, a posebno je opasna za djecu i starije osobe. Prema Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji, do 40 posto oboljelih može imati dugotrajne simptome poput artritisa.
Evropa je već zabilježila ozbiljne epidemije. Francuska i Italija su 2025. godine prijavile stotine slučajeva, dok je Francuska prošle godine imala više od 800 infekcija, što je dramatičan rast u odnosu na ranije godine.
Bolest se obično širi kada zaraženi putnici donesu virus iz tropskih regija, nakon čega ga lokalni komarci prenose na druge ljude. Ranije su hladne zime ograničavale širenje, ali naučnici sada bilježe aktivnost komaraca tokom cijele godine u nekim dijelovima južne Evrope, što povećava rizik od većih epidemija.
Stručnjaci upozoravaju da Evropa još uvijek može ograničiti širenje kroz kontrolu komaraca, uklanjanje stajaće vode, korištenje repelenata i jačanje zdravstvenog nadzora, ali naglašavaju da klimatske promjene već mijenjaju mapu zaraznih bolesti na kontinentu.
