Tramp preti silom, Evropa se priprema za udar koji će ODZVONITI KRAJ NATO-a

Situacija oko zaleđenog ostrva sve više se zaoštrava nakon što je Evropa počela slati svoje trupe na Grenland s ciljem jačanja vojnog prisustva, u sjeni prijetnje američkog predsjednika Donalda Trumpa da će preuzeti kontrolu nad ostrvom – „milom ili silom“.

„Ako uzmeš Grenland, mi uzimamo sve od Aviana do Ramštajna“

Trumpu je iz Beča stigla oštra poruka austrijskog aktivista Güntera Fehlingera: „Ti si ekstreman, i mi smo ekstremni. Budi siguran u to.“

Samo nekoliko sati nakon neuspjelog samita o Grenlandu, prve evropske specijalne snage i izviđačke jedinice stigle su tokom noći na ostrvo.

Trump je obnovio svoje prijetnje Grenlandu neposredno po završetku operacije hapšenja predsjednika Venecuele Nicolasa Madura, a uoči ključnog sastanka američke i dansko-grenlandske delegacije u Washingtonu. Njegove izjave, u kojima tvrdi da su SAD-u potrebne teritorije Grenlanda za „nacionalnu sigurnost“ i planirani sistem protivraketne odbrane „Zlatna kupola“, dodatno su produbile krizu unutar NATO-a.

„Želi dominirati zapadnom hemisferom“

Stručnjaci upozoravaju da Trumpove akcije u Venecueli pokazuju odlučnost njegove administracije da dominira zapadnom hemisferom, čiji je Grenland geografski dio.

– S obzirom na to da su prijetnje Grenlandu uslijedile neposredno nakon uspješne intervencije u Venecueli, to je na kratak rok povećalo vjerovatnoću upotrebe sile – izjavila je za Al Jazeeru Anna Wieslander, direktorica Atlantskog savjeta za Sjevernu Evropu.

Danska premijerka Mette Frederiksen upozorila je početkom januara da „američkog predsjednika treba shvatiti ozbiljno kad kaže da želi Grenland“, dodajući da bi napad jedne članice NATO-a na drugu označio kraj saveza.

– Ukoliko SAD upotrijebe vojnu silu kako bi anektirale Grenland, smisao člana 5 NATO-a – prema kojem je napad na jednu članicu napad na sve – potpuno bi nestao – rekla je Wieslander.

„NATO bi postao vlastita sjenka“

Profesor istorije Univerziteta u Chicagu John Mearsheimer izjavio je za Al Jazeeru da bi u tom slučaju NATO „postao vlastita sjenka“.

– Ako se poveže ono što se dešava u Ukrajini s mogućom invazijom na Grenland, to bi bila pogubna kombinacija koja bi u suštini razorila savez. NATO bi bio samo sjena sebe, praktično uništen – rekao je on.

Danska je u srijedu objavila da širi vojno prisustvo na Grenlandu „u bliskoj saradnji sa saveznicima“. Nakon toga su Njemačka, Švedska, Francuska i Norveška potvrdile da će poslati svoje vojno osoblje na ostrvo u okviru evropske misije „Arktička izdržljivost“.

Prema navodima Politica, raspoređivanje se za sada odvija na međuvladinom nivou i NATO ga nije zvanično odobrio. Operacija se, prema njemačkim izvorima, koordinira iz Kopenhagena – bez učešća Amerikanaca.

Najbolja opcija Evrope

Kir Giles, stručnjak za Evroaziju iz Chatham Housea, izjavio je za Al Jazeeru da je najbolja opcija Evrope postavljanje vojnih snaga na Grenlandu već sada, kako bi se spriječila američka intervencija.

– Princip odvraćanja SAD-a od pogrešnih vojnih procjena trebao bi biti isti kao onaj koji nije bio primijenjen kada je trebalo odvratiti Putina od invazije na Ukrajinu 2022. – rekao je Giles.

Dodao je da bi američka invazija na Grenland bila dvostruko štetna za Evropu, jer bi išla u korist Putinu.

– Ideja da velike sile mogu slobodno djelovati u onome što smatraju svojim dvorištem potpuno odgovara ruskom interesu. To bi bio potencijalno najveći poklon koji je Trumpova administracija dosad uručila Moskvi – zaključio je Giles.