UN izglasao novu kartu svijeta: Samo sedam zemalja nisu bili za
Opća skupština Ujedinjenih nacija izglasala je usvajanje nove karte svijeta koja preciznije prikazuje stvarne relativne veličine država i kontinenata, nakon višegodišnjih kritika na račun tradicionalne Mercatorove projekcije.
Rezolucija “Correct the Map”, koju su predložile članice Afričke unije zajedno s Bahamima, usvojena je velikom većinom.
Za rezoluciju su glasale 164 države članice UN-a, protiv su bile samo Sjedinjene Američke Države, dok je šest zemalja bilo suzdržano: Estonija, Gruzija, Litvanija, Moldavija, Srbija i Ukrajina.
Afrika više neće izgledati znatno manja nego što jeste
Cilj rezolucije je omogućiti “ravnopravniji” prikaz svjetskih regija, posebno Afrike.
U tekstu se navodi da su iskrivljenja na sadašnjim kartama dovela do toga da afrički kontinent u kolektivnoj percepciji ljudi bude “simbolično umanjen”.
Veliki broj današnjih karata svijeta temelji se na Mercatorovoj projekciji, koju je 1569. godine izradio evropski kartograf Gerardus Mercator.
Ta projekcija veoma je korisna za navigaciju, ali znatno iskrivljuje površinu država i kontinenata.
Grenland izgleda gotovo velik kao Afrika
Na Mercatorovoj projekciji područja udaljenija od ekvatora izgledaju nesrazmjerno veća, dok se ona bliže ekvatoru prikazuju znatno manjim.
Tako Grenland na karti izgleda približno jednake veličine kao Afrika, iako je afrički kontinent u stvarnosti oko 14 puta veći.
Grenland je po površini približno jednak Demokratskoj Republici Kongo.
Kritičari Mercatorove projekcije godinama tvrde da ona vizuelno povećava Evropu i Sjevernu Ameriku, dok umanjuje Afriku, Latinsku Ameriku i južnu Aziju.
U rezoluciji UN-a izražena je zabrinutost da takva iskrivljenja mogu utjecati i na način na koji ljudi percipiraju ekonomski potencijal, infrastrukturne potrebe, sigurnost i geopolitički značaj pojedinih regija.
Mercatorovu projekciju trebala bi zamijeniti Equal Earth
Rezolucijom se kao alternativa predlaže projekcija Equal Earth, predstavljena 2018. godine.
Ona preciznije prikazuje relativne površine država i kontinenata.
Na toj karti Evropa izgleda manja, Brazil znatno veći, dok je Grenland mnogo manji nego na Mercatorovoj projekciji. Afrika je prikazana u znatno realnijem odnosu prema drugim kontinentima.
U rezoluciji se prelazak na novu projekciju opisuje kao “čin kognitivne pravde i moralne reparacije”.
Francuska najavila napuštanje Mercatorove projekcije
Francuski ministar vanjskih poslova Jean-Noël Barrot objavio je da će Francuska napustiti Mercatorovu projekciju i preći na prikaze koji preciznije predstavljaju površinu država.
“Sjedinjene Američke Države, Rusija i Kina imaju nerazmjernu vizuelnu istaknutost u odnosu na Afriku, Latinsku Ameriku ili jugoistočnu Aziju”, rekao je Barrot.
Dodao je da “iskrivljenja s vremenom postaju dio percepcije” te da je došlo vrijeme da budu ispravljena.
Afrička unija mjesecima vodila kampanju
Glasanje u UN-u uslijedilo je nakon što je Afrička unija u martu usvojila kartu Equal Earth.
Togo je potom u aprilu, u ime Afričke unije, pozvao članice UN-a da učine isto, nakon čega je izrađen nacrt rezolucije.
Opća skupština UN-a u julu je održala i neformalne konsultacije o prijedlogu.
“Afrika, nekada umanjivana na kartama, sada insistira na tome da bude prikazana u svojoj stvarnoj veličini, geografski, historijski, moralno, kulturno, ekonomski, diplomatski i globalno”, poručila je ranije Amma Twum-Amoah iz Afričke unije.
Promjene bi mogle zahvatiti i Google Maps
Rezolucija se ne odnosi samo na školske i službene karte.
Digitalne kartografske platforme poput Google Mapsa također trenutno koriste verziju Mercatorove projekcije.
Tehnološke kompanije pozvane su da sarađuju s članicama UN-a i regionalnim organizacijama te razmotre prelazak na precizniju projekciju.
Equal Earth postoji i u više verzija, uključujući onu koja u središte karte stavlja Oceaniju umjesto Greenwicha u Londonu.
Na Mercatorovu kartu ranije se žalio i Novi Zeland. U turističkoj kampanji iz 2018. godine, u kojoj se pojavila tadašnja premijerka Jacinda Ardern, šaljivo je upozoreno da “Novi Zeland nestaje sa svjetskih karata” zbog svog položaja u donjem desnom dijelu tradicionalnog prikaza svijeta.
