Samo 2,5 cm ovog materijala grije kao 86 cm cigle

Kada govorimo o vrhunskoj energetskoj efikasnosti i zadržavanju toplote u domovima, jedan materijal posebno se izdvaja.

Samo 25 milimetara termoizolacije od poliuretanske pjene po svojoj efikasnosti može odgovarati sloju mineralne vune od 45 milimetara ili zidu od pune opeke debljine čak 860 milimetara.

Upravo ova sposobnost zadržavanja toplote, uz malu težinu i izuzetnu izdržljivost, učinila je poliuretan, poznatiji kao PUR ili PU pjena, veoma zastupljenim materijalom u modernom građevinarstvu.

Otkriće koje je promijenilo građevinarstvo

Iako danas djeluje kao proizvod modernog doba, poliuretan ima dugu i zanimljivu istoriju. Prvi put ga je stvorio njemački naučnik Oto Bajer pred početak Drugog svjetskog rata, 1937. godine, u pokušaju da pronađe odgovarajuću zamjenu za gumu. Njegova izolaciona svojstva prva je iskoristila industrija piva 1948. godine za izolaciju buradi.

Međutim, prava revolucija nastala je 1954. godine kada je slučajnim dodavanjem vode u hemijsku reakciju stvoren kruti poliuretan. Krajem šezdesetih godina ovaj materijal je unaprijeđen u PIR (poliizocijanurat), koji donosi znatno bolju stabilnost i otpornost na vatru. Zanimljiv je podatak da je prva pasivna kuća na svijetu, sagrađena u Njemačkoj 1990. godine, koristila upravo prozore s profilima izolovanim poliuretanom.

Sama pjena nastaje hemijskom reakcijom izocijanata i poliola. Zavisno od molekularne težine poliola, dobija se fleksibilna pjena, kakvu imamo u dušecima i auto-sjedištima, ili kruta pjena za građevinske izolacije.

U ovom procesu veoma su važni stroga kontrola i tačan odnos komponenti.

Pjena sa zatvorenim i otvorenim ćelijama

Važno je razlikovati pjenu sa zatvorenim i otvorenim ćelijama.

Pjena sa zatvorenim ćelijama zadržava gasove i stvara veoma efikasnu toplotnu i hidroizolacionu barijeru, ali zbog toga blokira vlagu, pa prostorija mora biti dobro ventilisana kako ne bi došlo do kondenzacije.

S druge strane, pjena sa otvorenim ćelijama je rjeđa, zahtijeva deblji sloj za toplotnu izolaciju, ali veoma dobro blokira zvuk i omogućava veću paropropusnost zida, piše Izolacija.rs.

Dobra i za zvučnu izolaciju

Pjena sa otvorenom strukturom ćelija koristi se i kao zvučni izolator. Često je možemo vidjeti u studijima u obliku piramida, u debljinama od 2,5 do 10 centimetara.

Nedavna istraživanja pokazala su da dodavanje 40 odsto tekstilnog otpada u ovu pjenu može značajno poboljšati koeficijent smanjenja buke. Često se kombinuje s gipsanim pločama za izolaciju bučnih mašinskih prostorija.

Postoji i druga strana priče

Poliuretanska izolacija može značajno smanjiti potrošnju energije za grijanje i hlađenje, eliminiše toplotne mostove, zaptiva prostor i pruža otpornost na vodu.

Ipak, postoji i druga strana priče.

Kako je poliuretan organski polimer na bazi naftnih derivata, u svom čistom obliku veoma je zapaljiv. U slučaju požara, njegova razgradnja može dovesti do oslobađanja toksičnih gasova, uključujući ugljen-monoksid i vodonik-cijanid. Zbog toga se u proizvodnji koriste hemikalije koje usporavaju gorenje.

Upravo su te hemikalije predmet rasprava. Dok predstavnici hemijske industrije, pozivajući se na laboratorijska ispitivanja, tvrde da su poliuretanske pjene bezbjedne za ljude i okolinu kada se pravilno proizvode i koriste, dio nezavisnih istraživača poziva na dodatna ispitivanja njihovog uticaja u svakodnevnim kućnim uslovima.

Zahvaljujući dobrim termoizolacionim karakteristikama, prilagodljivosti i maloj težini, poliuretan je postao veoma zastupljen u energetski efikasnoj gradnji. Ipak, prilikom izbora i ugradnje važno je voditi računa o vrsti pjene, ventilaciji, protivpožarnoj zaštiti i pravilnoj primjeni materijala, prenosi Bizportal.