Haos u najavi, NATO na nogama: Četiri sile izdale hitno upozorenje, sprema se otimanje teritorije
Velika Britanija, Francuska, Njemačka i Italija upozorile su Moskvu zbog poteza koji, prema njihovoj ocjeni, otvaraju mogućnost potpune aneksije Južne Osetije, gruzijske teritorije koju Rusija podržava i vojno kontroliše.
Zajedničko saopćenje objavljeno je povodom 18. godišnjice rusko-gruzijskog rata iz 2008. godine. Četiri evropske sile ponovile su podršku suverenitetu i teritorijalnom integritetu Gruzije u njenim međunarodno priznatim granicama.
Posebnu zabrinutost izazivaju najnoviji potezi Moskve i vlasti u Južnoj Osetiji. U saopćenju se navodi sporazum o produbljivanju savezništva i saradnje koji su Moskva i de facto vlasti u Južnoj Osetiji potpisale 9. maja 2026. godine.
London, Pariz, Berlin i Rim ocjenjuju da takvi potezi, zajedno s imenovanjem ruskog državljanina na čelnu funkciju u toj oblasti, povećavaju rizik od njenog formalnog pripajanja Rusiji. Četiri zemlje upozorile su da takav potez „neće ostati bez odgovora“.
Ruske snage i dalje prisutne
Zapadne zemlje istovremeno su osudile nastavak prisustva ruskih vojnih snaga i militarizaciju Južne Osetije i Abhazije.
Prema zajedničkom saopćenju, takvo djelovanje predstavlja kršenje međunarodnog prava i obaveza koje je Rusija preuzela sporazumom o prekidu vatre iz augusta 2008. godine. Evropske zemlje upozoravaju da militarizacija okupiranih teritorija ne predstavlja prijetnju samo Gruziji već i stabilnosti šire regije i Evrope.
Gaglojev napustio funkciju i otišao u Moskvu
Dodatnu pažnju privukao je potez Alana Gaglojeva, tadašnjeg lidera Južne Osetije, koji je u junu podnio ostavku i prihvatio funkciju savjetnika u administraciji ruskog predsjednika Vladimira Putina.
Gaglojev je tada rekao da će raditi na provođenju sporazuma između Južne Osetije i Rusije, za koji je naveo da bi mogao približiti tu teritoriju njenom dugogodišnjem cilju priključenja Rusiji.
Njegov odlazak dodatno je pojačao spekulacije o tome da Moskva postepeno povećava političku i institucionalnu kontrolu nad tom teritorijom.
Južna Osetija je nakon raspada Sovjetskog Saveza proglasila nezavisnost od Gruzije, dok je Rusija njenu nezavisnost priznala nakon rata 2008. godine. Većina međunarodne zajednice, međutim, i dalje je smatra dijelom Gruzije.
Najnovije upozorenje Londona, Pariza, Berlina i Rima pokazuje da evropske sile pomno prate poteze Moskve i strahuju da bi sadašnji proces mogao završiti formalnom aneksijom Južne Osetije.
