Bivša ambasadorica šokirala: EU je izvršila pritisak na Vučića da povuče vojsku, spriječen je...

Bivša ambasadorica Belgije u Srbiji Denise de Hauwere izjavila je da je Evropska unija neposredno intervenisala tokom izborne noći 25. oktobra i izvršila pritisak na Aleksandra Vučića da povuče policijske i vojne snage raspoređene u Pionirskom parku u Beogradu, čime je, prema njenoj ocjeni, spriječena mogućnost izbijanja sukoba koji bi mogli prerasti u građanski rat.

U intervjuu za televiziju Insajder, De Hauwere je govorila o ulozi evropskih institucija tokom posljednjih dana Vučićeve vlasti, odnosu Brisela prema Srbiji i političkim promjenama nakon pobjede Studentske liste na parlamentarnim izborima.

„Sigurno ste čuli da je upravo zahvaljujući Evropskoj uniji Vučić povukao vojnike i policiju iz Pionirskog parka. Unija je izvršila pritisak na njega da ne započne nešto što bi moglo završiti građanskim ratom“, izjavila je bivša ambasadorica.

Prema njenim riječima, Evropska unija nije bila samo posmatrač događaja u Srbiji. Brisel je pažljivo pratio situaciju i prije izbora, naročito nakon što je tadašnja vlast rasporedila veliki broj pripadnika sigurnosnih snaga u blizini Predsjedništva Srbije i Republičke izborne komisije.

De Hauwere, koja je bila ambasadorica Belgije u Beogradu od 2006. do 2011. godine, ocijenila je da je nakon izborne pobjede studentskog pokreta najvažnije osigurati stabilnost zemlje, funkcionisanje privrede i reformu državnih institucija.

„Sada nije vrijeme za osvetu ili obračunavanje s političkim protivnicima, nego za reformu institucija. Evropska unija je spremna pomoći“, poručila je.

Čestitala je studentima na hrabrosti, a građanima koji su podržali njihov pokret na istrajnosti. Istakla je da su izborni rezultati pokazali da demokratske promjene u Srbiji mogu nastati i izvan tradicionalnih političkih stranaka.

Govoreći o dugogodišnjoj saradnji evropskih institucija s Vučićem, bivša belgijska ambasadorica priznala je da je Brisel često davao prednost političkoj stabilnosti u odnosu na stanje demokratije i vladavine prava u Srbiji.

Prema njenoj ocjeni, Evropska unija godinama je tolerisala probleme u funkcionisanju srbijanskih institucija jer je smatrala da je stabilnost Srbije neophodna za stabilnost cijelog zapadnog Balkana.

„Tačno je da je Evropska unija bila veoma zaokupljena nastojanjem da zapadni Balkan ostane stabilan. Stabilnost zapadnog Balkana nije moguća bez stabilnosti Srbije“, rekla je De Hauwere.

Navela je da su kritike takve politike s vremenom postajale sve izraženije i unutar evropskih institucija, posebno zbog nazadovanja demokratskih standarda tokom vladavine Srpske napredne stranke (SNS).

Kao jedan od razloga zbog kojih je Vučić dugo uživao političku zaštitu u Briselu izdvojila je veze SNS-a s Evropskom narodnom partijom (EPP), najvećom političkom grupacijom u Evropskom parlamentu, kojoj pripada i predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen.

„Vučić je imao bliske veze s EPP-om u Briselu jer je SNS i dalje pridružena članica te političke grupacije. To ga je štitilo. Manipulisao je srpskim narodom, ali i Evropskom unijom“, ustvrdila je.

Prema njenim riječima, Vučić je na pritiske iz Brisela odgovarao ograničenim zakonskim promjenama, nastojeći ostaviti utisak da Srbija napreduje u evropskim integracijama, ali bez suštinskih reformi koje bi ugrozile njegov način upravljanja državom.

Objasnila je da je bivši predsjednik Srbije evropskim zvaničnicima predstavljao reforme kao dokaz posvećenosti članstvu u EU, dok je nakon povratka u Beograd javnosti slao drugačije poruke.

„Kada bi se vratio u Srbiju, govorio bi da Evropska unija ne razumije Srbiju i da joj nameće teške uslove zbog vlastitih interesa. Naravno, to nije bila istina“, rekla je De Hauwere.

Dodala je da je takav pristup funkcionisao godinama, sve dok kritike Vučićeve vlasti nisu postale toliko snažne da evropske institucije više nisu bile spremne nastaviti dotadašnju politiku. Prema njenim riječima, Brisel je u jednom trenutku uskratio i dio finansijske podrške Srbiji.

Bivša ambasadorica posebno je izdvojila pitanje Kosova kao jedan od ključnih razloga zbog kojih je Evropska unija dugo izbjegavala oštriji odnos prema Vučiću.

„Vučić je stalno tvrdio da pokušava riješiti pitanje Kosova i da je jedini koji to može učiniti. To je bio jedan od glavnih razloga zbog kojih je Evropska unija ponekad zatvarala oči pred onim što se događalo u Srbiji“, kazala je.

Naglasila je da evropske institucije nisu željele novu krizu između Srbije i Kosova te da su vjerovale kako će Vučić uspjeti postići sporazum. Međutim, kako je navela, do takvog rješenja nije došlo.

De Hauwere je odbacila i tvrdnje da Evropska unija od Srbije zahtijeva formalno priznanje nezavisnosti Kosova, podsjećajući da pet članica Unije ni danas ne priznaje Kosovo.

Pored kosovskog pitanja, važan faktor u odnosima Brisela i Beograda bio je strah da bi snažniji pritisak mogao dodatno približiti Srbiju Rusiji i Kini.

Prema njenoj ocjeni, upravo je zbog toga Evropska unija nastavljala pružati značajnu finansijsku i ekonomsku podršku Srbiji, uprkos sve izraženijim problemima s demokratskim institucijama.

Istakla je da je EU najveći trgovinski partner, investitor i izvor finansijske pomoći Srbiji, ali da građani o tome nisu bili dovoljno informisani.

„Na velikim bilbordima stalno se moglo vidjeti da Rusija pomaže Srbiji i da Kina pomaže Srbiji. Gotovo nikada nije bilo spomena onoga što Evropska unija radi za Srbiju“, kazala je.

Dodala je da je takva politika informisanja doprinijela padu povjerenja građana Srbije u evropske institucije.

„Ljudi su izgubili povjerenje jer su mislili da govorimo jedno, a radimo drugo i da smo ih iznevjerili. Ali to nije bilo tačno“, zaključila je bivša ambasadorica Belgije u razgovoru za Insajder.