Kina zaprijetila Europskoj uniji
EU priprema „kill-switch“: Novi mehanizam mogao bi ograničiti pristup Kine evropskom tržištu
Evropska unija priprema novi snažan instrument za zaštitu tržišta, nazvan „kill-switch“, koji bi u slučaju ozbiljnih poremećaja izazvanih agresivnim trgovinskim praksama mogao prekinuti pristup kineske robe evropskom tržištu.
Kineski ambasador pri Evropskoj uniji Cai Run u četvrtak je zaprijetio protumjerama ukoliko Bruxelles uvede jednostrane restrikcije koje bi pogodile kineske interese.
„Kina se protivi politizaciji ekonomskih i trgovinskih pitanja, prekomjernom širenju koncepta sigurnosti te pribjegavanju jednostranom pritisku ili pritisku do krajnjih granica“, izjavio je Cai Run.
Dodao je: „Ako evropska strana bude insistirala na usvajanju restriktivnih i diskriminatornih mjera protiv Kine, Kina će morati poduzeti protumjere kako bi odlučno zaštitila svoje interese.“
Evropska unija trenutno bilježi rekordan trgovinski deficit s Kinom od milijardu eura dnevno, dok je uvoz jeftine kineske robe tokom protekle godine porastao za 25 posto, prema podacima kineske carine. Zbog toga su lideri EU-a u oktobru zadužili Evropsku komisiju da osmisli mehanizam koji bi se mogao brzo aktivirati protiv zemalja čiji politički ili ekonomski potezi ostavljaju ozbiljne posljedice na evropsko tržište.
Pritisak Pariza i Berlina
Evropski komesar za trgovinu Maroš Šefčovič rekao je zastupnicima u Evropskom parlamentu u srijedu da bi novi instrument trebao biti predstavljen do kraja godine.
Prema njegovim riječima, taj alat omogućit će EU-u „da reaguje znatno brže, čak i ograničavanjem izvoza u Evropsku uniju“, ciljajući pritom „zemlje koje se prema nama [EU-u] ponašaju nepošteno ili štete evropskim interesima“.
Iako je mehanizam formalno neutralan prema pojedinačnim državama, direktno pogađa kineske interese, koji se u velikoj mjeri oslanjaju na 450 miliona evropskih potrošača kao tržište za plasman viška vlastite proizvodnje.
Inicijativu za uvođenje ovog mehanizma početkom oktobra pokrenule su Francuska i Njemačka jer se sve članice Unije suočavaju s trgovinskim deficitom s Pekingom, dok kineski uvoz ugrožava čitave industrijske sektore.
Francusko-njemačka inicijativa uslijedila je u jeku pregovora Bruxellesa i Pekinga, započetih u junu s ciljem uravnoteženja trgovinskih odnosa, te neposredno prije sporazuma od 9. oktobra o smanjenju kineskog uvoza hibridnih automobila u EU.
Tehnički razgovori u međuvremenu su nastavljeni, a evropska strana nada se postizanju sličnih dogovora i u drugim granama privrede. Novi sastanak Šefčoviča i kineskog ministra trgovine Wang Wentaoa zakazan je za mart 2027. godine, piše Euronews.
Carine, kvote i dodatni zakoni
Zbog neodrživog pritiska na evropske proizvođače, lideri EU-a zatražili su od Komisije uvođenje mjera, uključujući carine i kvote, na uvoz kineskih proizvoda u sektorima hemijske industrije i mašinstva.
Šefčovič je više puta naglasio da je trgovina s Kinom postala političko pitanje u Evropi jer su ugrožene hiljade radnih mjesta, a očekivanja građana Unije izuzetno su visoka.
Uprkos pregovorima, Evropska komisija nastavila je uvoditi dodatne carine na pojedine kineske proizvode nakon što su istrage pokazale da tamošnji proizvođači koriste nepoštene cijene i subvencije kineske države.
Ovo nije prvi put da Peking prijeti protumjerama Bruxellesu. Slične prijetnje upućene su i povodom Akta o industrijskom ubrzivaču (Industrial Accelerator Act), zakona o kojem pregovaraju evropske institucije, a koji bez direktnog imenovanja Pekinga nastoji ograničiti pristup javnim nabavkama u EU-u i nametnuti stroge uslove za strana ulaganja na evropskom tržištu.
