Kandidat za predsjednika Austrije otkrio plan: Preustroj BiH je neminovan, ovaj model je rješenje...

Austrijanac Günther Fehlinger, koji je najavio svoju kandidaturu za predsjednika Austrije na predstojećim izborima 2028. godine, javno je predstavio ambiciozan plan za unutrašnju reorganizaciju Bosne i Hercegovine i njeno ubrzano pristupanje euroatlantskim integracijama.

"Slobodna Bosna" donosi detalje njegovog izlaganja.

Fehlinger, koji predsjedava Austrijskim komitetom za NATO — nezavisnom nevladinom organizacijom koja se zalaže za stabilnost Austrije, Kosova, BiH, Ukrajine i Evropske unije — naglašava da nastupa isključivo kao nezavisni aktivista koji se bori za veću, sretniju i istinski ujedinjenu Evropu.

Njegovo zalaganje za federalnu Bosnu i Hercegovinu unutar Evropske unije duboko je ukorijenjeno u uspješnom austrijskom modelu. Austrija, naime, funkcioniše kroz stabilan dvodomni parlamentarni sistem koji uključuje i Savezno vijeće (njem. Bundesrat), a koji Fehlinger poredi sa američkim modelom Senata i Predstavničkog doma.

„Pogledajte našu pokrajinu Vorarlberg – ona ima garantovano mjesto i snažan glas na saveznom nivou. Smatram da bi istu takvu ulogu i dostojanstvenu zastupljenost u novoj, reformisanoj Bosni i Hercegovini trebao imati i Bihać“, ističe Fehlinger, povlačeći paralelu između dvije geografski udaljene, ali strateški slične regije.

Dejtonski sistem kao kočnica razvoja
Analizirajući trenutnu situaciju u Bosni i Hercegovini, Fehlinger upozorava da je zemlja već tri decenije zarobljena u previše komplikovanim strukturama nametnutim Dejtonskim mirovnim sporazumom iz 1995. godine. Prema njegovim riječima, ovaj model je postao apsolutno nefunkcionalan i predstavlja glavnu prepreku kako za unutrašnji ekonomski razvoj, tako i za ulazak u Evropsku uniju.

Kao ključni problem identifikuje regionalne političke blokade u Republici Srpskoj, posebno u Hercegovini i regiji Trebinja, te oštro kritikuje politiku aktuelnog predsjednika tog entiteta.

„Svi znamo da se politički ne slažem s Miloradom Dodikom. On je Putinov čovjek, a njegova politika donosi korupciju, nestabilnost i potpuno neprihvatljivo negiranje genocida, dok ključne institucije pravosuđa ostaju blokirane“, kazao je.

Fehlinger naglašava da je Bosni i Hercegovini hitno potreban jadranski i evropski fokus. Regije poput Trebinja i Foče, u saradnji sa susjednom Crnom Gorom, imaju ogroman turistički i privredni potencijal koji ostaje neiskorišten. Zbog takvog ambijenta i rigidnog sistema, mladi ljudi masovno napuštaju zemlju, a Beč im postaje primarna životna destinacija.

„Austrija danas broji 9 miliona stanovnika i veliki dio tog broja čine upravo ljudi iz BiH. Oni su kod nas dobrodošli, donose bosanski duh i uče kako funkcioniše uspješan federalni sistem u Austriji i Njemačkoj. Ali rješenje nije da svi pređu u Austriju, već da evropski životni standard izgradimo ovdje, u Bosni i Hercegovini“, poručuje Fehlinger.

Rješenje u modernom federalizmu: Podjela na 10 saveznih pokrajina
Kao konkretan izlaz iz dugogodišnje političke agonije, Fehlinger predlaže potpunu reorganizaciju Bosne i Hercegovine na 10 federalnih pokrajina (zemalja), po uzoru na njemačke i austrijske Bundeslände. Logika ovog sistema počiva na principu da se ekonomski razvoj, infrastruktura i zdravstvo moraju voditi na regionalnom nivou, bliže građanima, dok porezni i vojni sistem ostaju centralizovani na državnom nivou.

Prema njegovom planu, nova struktura bi obuhvaćala:

Pet funkcionalnijih i bolje fokusiranih pokrajina na prostoru sadašnje Federacije BiH: Livno, Mostar, Tuzla, Zenica i Sarajevo.

Pokrajinu Bihać, koja bi imala status i ulogu austrijskog Vorarlberga.

Pokrajinu orijentisanu prema Gradčacu.

Zajedničku saveznu pokrajinu koju bi formirali Posavina, Ključ i Bijeljina.

Fehlinger objašnjava da bi ovakva teritorijalna i administrativna podjela osigurala da sve regije budu ekonomski i infrastrukturno povezane, transparentne i potpuno inkluzivne za sva tri konstitutivna naroda. Na taj način bi se trajno eliminisale političke blokade i izolacija pojedinih dijelova zemlje.

Povlačeći paralelu sa svojom domovinom, Fehlinger podsjeća da je i Austrija zemlja velikih regionalnih različitosti i identiteta — od Štajerske i Koruške do Vorarlberga i Tirola — ali da upravo ta diversifikovanost, uz prisustvo brojnih manjina i zajednica, čini društvo bogatim i stabilnim. Dodaje da istorijske veze Austrije i BiH, koje datiraju još od četrdesetogodišnje austrougarske administracije, obavezuju na izgradnju zajedničke budućnosti.

Poziv na regionalna partnerstva i euroatlantski put
Kao potencijalni budući predsjednik Austrije, Fehlinger najavljuje da će se snažno zalagati za ulazak same Austrije u NATO savez, ali i za direktno povezivanje austrijskih i bosanskohercegovačkih regija. U njegovom planu su konkretni partnerski projekti, poput direktne saradnje Salzburga i Trebinja, Beča i Sarajeva, te Klagenfurta i Višegrada, čime bi se radilo na direktnom poboljšanju kvaliteta života građana na terenu.

„Trenutni sistem u BiH, građen isključivo na etničkim podjelama i održavan stranim novcem, previše je krhak i podložan destabilizaciji. Moramo se ujediniti, a Bosna i Hercegovina mora postati punopravna članica NATO saveza i Evropske unije“, zaključuje Fehlinger.

Svoju cjelovitu viziju, ekonomsku strategiju i detaljan plan za stabilizaciju Balkana austrijski aktivista će predstaviti u svojoj novoj knjizi o Bosni i Hercegovini, čije je izdavanje planirano za 2029. godinu. Izražavajući optimizam za budućnost zemlje, posebno u kontekstu predstojećih izbornih procesa, Fehlinger je poručio da ostaje trajno otvoren za dijalog sa građanima i medijima u BiH.