Prvi američko-iranski udari nakon nekoliko sedmica

**Iran i SAD razmijenili su udare nakon što su američke snage napale dva raketna lansera na ostrvu Larak u Hormuškom moreuzu.**

U prvim poznatim američkim napadima na Iran od kraja jula poginule su dvije osobe, a dvije su povrijeđene, prema saopštenju iranskog Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC), koji je obećao „odgovor i kaznu“, javlja BBC.

Centralna komanda SAD-a (Centcom) saopštila je da je preduzela „ograničene, precizne akcije“ protiv „snaga koje postavljaju mine i predstavljaju neposrednu prijetnju u Hormuškom moreuzu“.

Iran je saopštio da je kao odgovor na to napao američke vojne baze u Jordanu. Jordanska vojska saopštila je da je rano u ponedjeljak ujutro presrela osam raketa.

Iranska državna televizija odvojeno je javila da je iranska vojska dronovima ciljala vazduhoplovnu bazu u UAE-u.

Međutim, Ministarstvo odbrane UAE-a saopštilo je da su izvještaji da je ciljana vazduhoplovna baza Al-Minhad „neosnovani“. UAE je potvrdio da je oborio dron.

**Američki udar prvi je poznati napad na Iran otkako je predsjednik Donald Trump krajem jula obustavio obnovljenu vojnu kampanju.**

Ostrvo Larak nalazi se odmah uz obalu ključne luke Bandar Abbas i u Hormuškom moreuzu, vitalnom plovnom putu za globalni pomorski saobraćaj. Oko 20 posto svjetske nafte i tečnog prirodnog gasa prolazilo je kroz ovaj moreuz prije početka rata.

Iran trenutno zahtijeva da tankerski saobraćaj prolazi pored ovog ostrva radi provjere i navodno primorava brodove da plate dva miliona dolara za prelazak.

Iranska novinska agencija Tasnim, koja je povezana s IRGC-om, ranije je saopštila da je napad na Larak izveden dronovima.

Nekoliko sati kasnije, iranski mediji objavili su saopštenje IRGC-a u kojem se navodi da su napali američke baze Kralj Husein i Al-Azrak u Jordanu balističkim raketama kao odgovor na napad na ostrvo Larak.

Iransko ministarstvo vanjskih poslova saopštilo je u ponedjeljak da „oštro osuđuje američku vojnu agresiju na Larak“, rekavši da su napadi na baze u Jordanu bili „legitimna odbrana“.

U međuvremenu, iranski predsjednik Masoud Pezeshkian u saopštenju koje je citirala državna televizija rekao je: **„Ne tražimo rat, ali ćemo pružiti odlučan odgovor agresorima“**, navodi AFP.

Nekoliko sati nakon američkog napada, Trump je na platformi Truth Social objavio očigledne videosnimke generirane vještačkom inteligencijom koji prikazuju eksploziju naftne infrastrukture.

Jedna je imala natpis „Ostrvo Harg razneto u paramparčad!!!“, misleći na veliki naftni terminal uz obalu Irana koji je Trump prijetio da će zauzeti. Njegova objava nije davala dodatne detalje.

Trump je prošle sedmice rekao da su sve mine koje je Iran postavio u Hormuškom moreuzu kao dio svojih napora da blokira rutu detonirane ili uklonjene. Rekao je da je Iran upozoren da će svaki brod ili čamac koji postavi nove mine biti uništen.

Zamjenik ministra vanjskih poslova Irana Kazem Gharibabadi opisao je Trumpovu tvrdnju kao „propagandnu“ obmanu.

Iran se suočava s obnovljenim ekonomskim pritiskom nakon što je Washington 24. augusta najavio novu kampanju sankcija usmjerenu na dalju izolaciju Teherana i proširenje sekundarnih sankcija protiv njegovih saveznika.

Iranski zvaničnici i državni mediji uglavnom su odbacili kampanju kao nastavak prethodnih američkih ekonomskih mjera, za koje tvrde da su uslijedile nakon vojnog neuspjeha Washingtona u nedavnom sukobu.

**SAD također nastavljaju pomorsku blokadu Irana, što je uticalo na sposobnost Irana da izvozi naftu.** U subotu je Centcom saopštio da je onesposobio tri broda, ukrcao se na dva i preusmjerio 82 kao dio blokade.

SAD i Izrael pokrenuli su široke napade na Iran 28. februara, a Iran je odgovorio napadima na Izrael, američke baze i savezničke države u Zaljevu te je praktično zatvorio Hormuški moreuz za pomorski saobraćaj. Rat u Iranu sada je prešao šestomjesečnu granicu.