Ilon Mask zatresao svijet: Najmoćnije zemlje uskoro nestaju, evo ko će nastradati prvi

Američki milijarder i preduzetnik Ilon Mask upozorio je da najveće svjetske ekonomije ubrzano klize ka demografskom izumiranju, dok broj rođenih pada, stanovništvo stari, a u većem dijelu Evropske unije već umire više ljudi nego što se rađa.
 
Mask je reagovao na podatke Fajnenšel tajmsa, zasnovane na statistici Ujedinjenih nacija, koji pokazuju višedecenijski sunovrat stope fertiliteta u Francuskoj, Njemačkoj, Italiji, Japanu, Južnoj Koreji i Sjedinjenim Američkim Državama.

„U 21 od 27 država Evropske unije broj umrlih veći je od broja rođenih. One se već dugo kreću ka izumiranju“, napisao je Mask na društvenoj mreži Iks.

Evropa više ne može da obnovi stanovništvo
Maskova poruka zasniva se na podatku da je prirodni priraštaj negativan u 21 od 27 članica Evropske unije. To znači da te države bez doseljavanja više ne mogu da održe ni postojeći broj stanovnika, jer svake godine izgube više ljudi nego što dobiju novorođenih.

Stopa fertiliteta u Evropskoj uniji pala je 2024. godine na istorijski minimum od 1,34 deteta po ženi, dok je za prostu obnovu stanovništva potrebno približno 2,1. U Uniji je te godine rođeno 3,55 miliona djece, gotovo dvostruko manje nego 1964, kada ih je bilo 6,8 miliona.

Pad se ne zaustavlja ni u državama koje su decenijama važile za evropske demografske lidere. U 2024. stopa fertiliteta smanjena je u 24 članice Evropske unije, u dvije je ostala nepromijenjena, dok je rast zabilježila samo Slovenija.

Od Francuske i Njemačke do Japana i Južne Koreje
Grafikon Fajnenšel tajmsa pokazuje da pad nije ograničen samo na Evropu. Broj djece po ženi snažno se smanjio i u Sjedinjenim Američkim Državama, Japanu i Južnoj Koreji, a isti pravac traje još od pedesetih godina prošlog vijeka.

U bogatim državama prosječna stopa fertiliteta pala je sa 3,3 djeteta po ženi 1960. na svega 1,5 u 2022. godini. Južna Koreja pala je na približno 0,7, dok se Italija, Japan i druge velike ekonomije već dugo nalaze duboko ispod nivoa potrebnog za obnovu stanovništva.

Posljedice se već vide. Japan, Kina, Italija i veliki dio centralne i istočne Evrope gube stanovništvo, dok je Francuska prvi put od završetka Drugog svjetskog rata zabilježila više umrlih nego rođenih. U Južnoj Koreji se vrtići pretvaraju u staračke domove, a sale za vjenčanja u pogrebne objekte.

Sve više penzionera, sve manje radnika
Demografski slom ne znači samo manje stanovnika. Manje rođenih danas znači manje radnika, poreskih obveznika i vojnosposobnih građana u narednim decenijama, dok istovremeno raste broj penzionera i troškovi zdravstvenog i socijalnog sistema.

Evropska unija još uvijek povećava ukupan broj stanovnika, ali taj rast više ne dolazi iz domaćeg nataliteta, već iz migracije. Prirodni priraštaj na nivou Unije negativan je još od 2012. godine.

Upravo zato Mask godinama upozorava da nizak natalitet predstavlja jednu od najvećih opasnosti za savremenu civilizaciju. Njegova poruka sada je brutalno jasna: najveće ekonomije svijeta možda su bogate, tehnološki razvijene i vojno moćne, ali bez novih generacija njihova dugoročna budućnost više nije zagarantovana.