Zgrade zadržavaju toplotu: Zašto Centralna Evropa nije spremna za nadolazeći toplotni talas
Evropu pogađa snažan toplotni val: Nakon zapada, ekstremne vrućine sele se prema centralnom i istočnom dijelu kontinenta
Rekordno visoke temperature zahvatile su veliki dio zapadne Evrope, dok meteorolozi upozoravaju da će se najnoviji toplotni val uskoro premjestiti prema centralnoj i istočnoj Evropi, gdje bi temperature mogle dostići i 41 stepen Celzijusa.
U Francuskoj je zabilježen porast broja smrtnih slučajeva usljed utapanja, jer građani spas od vrućine traže u rijekama i kanalima. Istovremeno, hiljade domaćinstava ostale su bez električne energije nakon što je ekstremna vrućina izazvala kvarove na elektroenergetskoj mreži u departmanu Finister.
Francuska je u utorak zabilježila najtopliji junski dan otkako postoje mjerenja. U mjestu Posos izmjerena su čak 44,3 stepena Celzijusa, dok su i brojni drugi dijelovi zemlje oborili temperaturne rekorde.
Ni Velika Britanija nije pošteđena. Prognoze najavljuju temperature do 38 stepeni, nakon što je već zabilježen najtopliji junski dan u historiji sa izmjerenih 36,1 stepen. Zbog visokih temperatura stotine škola privremeno su zatvorene, jer učionice nisu bile sigurne za boravak učenika.
U Španiji se očekuje blago osvježenje nakon što su u Andaluziji izmjerena 44 stepena, ali će temperature i dalje ostati iznad prosjeka.
Meteorolozi upozoravaju da se atmosferska kupola koja zadržava vreli zrak sada pomjera prema istoku Evrope.
Prema prognozama, tokom vikenda u Budimpešti se očekuje do 40 stepeni, u Pragu 39, dok bi Bratislava mogla dostići 39 stepeni, što je čak 17 stepeni iznad prosjeka za kraj juna. U dijelovima Bugarske temperature bi mogle porasti do 41 stepen Celzijusa.
Posebnu zabrinutost izazivaju tropske noći, kada temperatura ni tokom noći ne pada ispod 20 stepeni, zbog čega organizam nema dovoljno vremena za oporavak od dnevne vrućine.
Za razliku od mediteranskih zemalja, koje su posljednjih godina razvile brojne mjere zaštite od ekstremnih temperatura, veliki dio centralne i istočne Evrope još nije dovoljno prilagođen ovakvim vremenskim uslovima.
Španija je razvila široku mrežu klimatizovanih javnih prostora u kojima se građani mogu rashladiti, dok su uvedena i stroža pravila za rad na otvorenom tokom najvećih vrućina.
U Francuskoj se protiv efekta urbanih toplotnih ostrva bore uklanjanjem betonskih površina i intenzivnom sadnjom drveća. Od 2020. godine u Parizu je zasađeno više od 100.000 stabala kako bi se povećala količina hlada i smanjile temperature u gradu.
S druge strane, mnogi gradovi centralne Evrope imaju starije zgrade od cigle i betona koje tokom dana akumuliraju ogromne količine toplote, a zatim je oslobađaju tokom noći. Posebno su ugroženi stanovi na posljednjim spratovima, dok je upotreba klima-uređaja znatno rjeđa nego u mediteranskim zemljama.
Za mnoge građane jedini način rashlađivanja jeste otvaranje prozora tokom noći, ali upravo tropske noći onemogućavaju takav način hlađenja.
Stručnjaci upozoravaju da su upravo kombinacija ekstremno toplih dana i vrlo toplih noći jedan od glavnih uzroka povećane smrtnosti tokom toplotnih valova.
Očekuje se da će narednih dana bolnice i hitne službe u Bugarskoj, Mađarskoj i Češkoj biti pod dodatnim pritiskom zbog većeg broja intervencija izazvanih visokim temperaturama. Istovremeno, škole i javne ustanove bez adekvatnih sistema za hlađenje mogle bi prilagoditi radno vrijeme ili privremeno obustaviti nastavu.
Visoke temperature predstavljaju izazov i za saobraćajnu infrastrukturu, posebno željezničke mreže, gdje postoji povećan rizik od deformacije šina, zbog čega su pojedini željeznički operateri već uveli ograničenja brzine i posebne mjere za ublažavanje posljedica ekstremne vrućine.
