Šta čeka članice NATO-a koje nisu željele da pomognu Americi?

Administracija Donalda Trumpa razmatra plan premještanja američkih trupa unutar NATO-a, s ciljem da se „kazne“ zemlje za koje smatra da nisu dovoljno podržale SAD i Izrael u ratu s Iranom, piše Wall Street Journal pozivajući se na zvaničnike američke administracije.

Plan predviđa premještanje američkih trupa iz država članica Sjevernoatlantske alijanse koje su ocijenjene kao „nesaradljive“ tokom borbene operacije protiv Irana ka zemljama koje su pokazale veću podršku američkoj vojnoj kampanji – među kojima je, prema američkom listu, i Grčka.

Ovaj prijedlog se značajno razlikuje od prijetnji Donalda Trumpa o potpunom povlačenju SAD-a iz NATO-a, što se, međutim, ne može ostvariti bez odobrenja Kongresa.

Plan, koji posljednjih sedmica kruži u vladinim krugovima i čini se da dobija podršku viših zvaničnika, još uvijek je u ranoj fazi. On predstavlja jednu od opcija koje Bijela kuća razmatra za rješavanje stava pojedinih evropskih saveznika, ukazujući na rastući jaz između Washingtona i evropskih prijestonica nakon Trumpove odluke da uđe u rat s Iranom.

„Zaista je žalosno što je NATO okrenuo leđa američkom narodu u posljednjih šest sedmica, dok američki narod finansira njihovu odbranu“, izjavila je danas portparolka Bijele kuće Karoline Leavitt. Kako je navela, Trump planira da ima „vrlo iskren i direktan razgovor“ s generalnim sekretarom Alijanse.

SAD održavaju oko 84.000 vojnika na evropskom tlu, pri čemu se taj broj mijenja u zavisnosti od vojnih vježbi i periodičnog razmještanja snaga. Američke baze u Evropi predstavljaju ključno čvorište globalnih vojnih operacija SAD-a, a također doprinose ekonomiji zemalja domaćina kroz investicije. Baze u istočnoj Evropi služe i kao odvraćanje od Rusije.

Bijela kuća je odbila da komentariše sadržaj prijedloga, dok ostaje nejasno koje će zemlje biti pogođene. Međutim, neke države članice izazvale su Trumpovo nezadovoljstvo nakon njegovog povratka na vlast, posebno zbog protivljenja ratu s Iranom.

Španija, jedina zemlja NATO-a koja se nije obavezala da poveća odbrambene izdatke na pet posto BDP-a, zabranila je korištenje svog vazdušnog prostora američkim avionima koji su učestvovali u operaciji protiv Irana. Istovremeno, zvaničnici američke vlade izražavaju nezadovoljstvo Njemačkom, budući da su njeni vodeći zvaničnici kritikovali rat, uprkos tome što je ta zemlja jedno od najvažnijih čvorišta za podršku američkim operacijama na Bliskom istoku.

Italija je također privremeno blokirala korištenje američke vazdušne baze na Siciliji, dok je Francuska dozvolila korištenje baze na svojoj južnoj teritoriji samo pod uslovom da se tamo prizemljuju avioni koji nisu učestvovali u napadima na Iran.

Pored premještanja trupa, plan bi mogao uključivati i zatvaranje američke baze u najmanje jednoj evropskoj zemlji, vjerovatno u Španiji ili Njemačkoj.

Nasuprot tome, zemlje koje „ne predstavljaju problem“, kao što su Poljska, Rumunija, Litvanija i Grčka, mogle bi imati koristi od jačanja američkog vojnog prisustva. Države istočne Evrope, uostalom, spadaju među one s najvećim odbrambenim izdacima u NATO-u i bile su među prvima koje su izrazile spremnost da učestvuju u međunarodnoj misiji za nadzor Hormuškog moreuza.

Nakon početka rata, Rumunija je, karakteristično, odmah odobrila zahtjeve SAD-a za korištenje njenih baza od strane američkog ratnog vazduhoplovstva, primjećuje WSJ.