Evropski put BiH je mrtav: SNSD uz podršku HDZ-a i dalje blokira reforme i gura zemlju u izolaciju
Prije nekoliko dana navršilo se deset godina otkako je Bosna i Hercegovina podnijela zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji, a zemlja je ušla i u četvrtu godinu otkako joj je dodijeljen status kandidatkinje.
Ipak, tri ključna uvjeta za otvaranje pregovora o pristupanju i dalje su daleko od ispunjenja, dok optimizma za bilo kakav napredak u ovoj godini gotovo da nema.
Zajedničke akcije dovele do blokada
Usvajanje Zakona o Visoko sudsko i tužilačko vijeće BiH, Zakona o Sud Bosne i Hercegovine i imenovanje glavnog pregovarača BiH s EU teško da će se dogoditi u ovoj godini.
To u praksi znači da je evropski put BiH gotovo zaustavljen — stranke Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) i Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine (HDZ BiH) zajedničkim djelovanjem i usklađenim potezima tokom protekle godine potpuno su ga eutanizirale.
Imenovanje glavnog pregovarača BiH s EU završilo je pred Ustavni sud Bosne i Hercegovine, jer SNSD osporava parlamentarnoj većini u Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine pravo da izvrši taj izbor.
SNSD i dalje ostaje glavni kočničar evropskog puta BiH, dok istovremeno koristi državne resurse i kredite za potrebe entiteta Republika Srpska, blokirajući državne procese radi političkih ciljeva.
Iako se HDZ BiH predstavlja kao „promicatelj evropskog puta“, ova stranka i dalje aktivno podržava SNSD-ovu blokadu. Još prošle godine HDZ BiH odbio je mogućnost da u vlast, umjesto SNSD-a, uđu opozicione stranke iz RS koje su bile spremne deblokirati evropski put.
Da tada HDZ BiH nije stao uz SNSD, ovi blokatori bi ostali izolirani, a njihove bi namjere u Dom naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovineu bile mnogo vidljivije.
Povremene javne prepirke između SNSD-ovog Staša Košaraca i HDZ-ove Borjana Krišto u Vijeće ministara Bosne i Hercegovine uglavnom služe kao prividni sukobi koji prikrivaju zajedničku odgovornost za blokade.
Zaustavljen evropski put
Rezultati ove političke koalicije su jasni – evropski put BiH je zaustavljen. Neformalna krilatica SNSD-a i HDZ-a BiH „ili će biti kako mi kažemo, ili nikako“ pokazuje da njihovi interesi nisu u skladu s evropskim standardima, nego zemlju udaljavaju od članstva u EU.
Posljedice su već vidljive: BiH je zbog kašnjenja u usvajanju Reformske agende izgubila oko 108,5 miliona eura. Nedolazak SNSD-ovog Srđan Amidžića na sjednicu Vijeća ministara spriječio je potpisivanje sporazuma o Instrument za reforme i rast s Evropskom komisijom, što je uslov za aktiviranje ranije odobrenih sredstava.
Nema odgovornosti ni sankcija
Sredstva iz Plan rasta za Zapadni Balkan namijenjena su provođenju ekonomskih reformi i infrastrukturnih projekata. Dok BiH nije povukla ni jedan euro, druge zemlje regiona aktivno koriste fondove: Albanija je povukla 163,8 miliona eura, Srbija 51,7 miliona, a Crna Gora očekuje dodatnih 55 miliona eura.
Uprkos blokadama SNSD-a i HDZ-a BiH, Delegacija Evropske unije u Bosni i Hercegovini najavila je pokretanje kampanje kojom želi približiti građanima značenje Plana reformi i Plana rasta, objašnjavajući njihove koristi za privredu i svakodnevni život.
Ipak, nikakva kampanja ne može natjerati SNSD i HDZ BiH da deblokiraju evropski put. Građani razumiju značaj reformi – problem su političari, ne informisanost.
Blokade su postale političko oružje kojim ove stranke zadržavaju moć i kontrolu nad procesima koji koriste njihovim partijskim strukturama. Bez odgovornosti i sankcija, SNSD i HDZ BiH i dalje nesmetano vuku Bosnu i Hercegovinu sve dalje od evropskog kolosijeka.
