Draghi: Globalni ekonomski poredak je završen, Evropa mora reagovati
Mario Draghi upozorio je da je trenutni svjetski ekonomski poredak praktično okončan i da je najveći rizik ono što bi moglo doći poslije njega. Prema njegovoj ocjeni, sistem koji je decenijama funkcionisao kroz relativno stabilna pravila trgovine, proizvodnje i globalnih lanaca snabdijevanja više ne daje rezultate i ulazi u fazu ozbiljne neizvjesnosti.
Draghi smatra da se Evropa našla u nezgodnoj poziciji između Sjedinjenih Američkih Država i Kine. Dok SAD sve više naglašavaju troškove koje su nosile kroz prethodne decenije i traže drugačiji odnos partnera prema zajedničkim obavezama, Kina u isto vrijeme jača kontrolu nad ključnim tačkama globalne ekonomije, posebno u lancima snabdijevanja, strateškim sirovinama i industrijskim kapacitetima. U takvoj raspodjeli moći, upozorava, EU rizikuje da bude potisnuta, rascjepkana i postepeno deindustrijalizovana.
Kao odgovor na nove okolnosti, Draghi naglašava potrebu da Evropska unija diversifikuje trgovinske odnose i da se snažnije uključi u ključne lance snabdijevanja, kako bi smanjila zavisnost i povećala otpornost na političke i ekonomske pritiske. Prema njegovim riječima, rivalstvo velikih sila će se nastaviti, a prostor za neutralno manevrisanje će se sužavati.
Posebno je istakao da Evropa mora postati sposobnija za zajedničko djelovanje i da se pomjeri od labave konfederacije ka snažnijem, funkcionalnijem jedinstvu. Kao primjer navodi oblasti u kojima EU već djeluje jedinstveno – poput trgovine, konkurencije, jedinstvenog tržišta i monetarne politike – gdje nastupa kao jedan akter i kao takva biva shvaćena ozbiljno. S druge strane, u sektorima gdje je Unija podijeljena, kao što su odbrana, industrijska politika i vanjski poslovi, tretira se kao skup srednje velikih država koje se lako razdvajaju i prema kojima se tako i postupa.
Draghi upozorava i na opasnu neravnotežu u kojoj EU može pokazati jedinstvo u trgovini, ali ostati fragmentirana u sigurnosti i odbrani. U tom slučaju, smatra, njena ekonomska snaga može biti iskorištena protiv nje upravo kroz sigurnosnu zavisnost, što bi dugoročno oslabilo i politički i ekonomski položaj Evrope.
U širem kontekstu poručuje da su vremena u kojima je Evropa mogla računati na stabilne spoljne oslonce prošla, te da će samo snažnije jedinstvo i jasnija sposobnost djelovanja omogućiti da EU zaštiti vlastite interese u novom poretku koji se ubrzano oblikuje.
