U Mađarskoj se dešava nešto što je bilo nezamislivo do jučer: Orban u potpunoj panici

Iako je malo renomiranih analitičkih kuća spremno dati konačnu prognozu ishoda parlamentarnih izbora u Mađarskoj, zakazanih za 12. april 2026. godine, one se u ovoj fazi kampanje slažu oko dvije ključne procjene: politika zemlje doživjela je dramatičnu transformaciju tokom 16 godina vladavine (čvrstom rukom) Orbanovog Fidesa, a ovog puta vladajuća stranka zaista bi mogla izgubiti izbore.

Pokret Tisa, koji predvodi nova senzacija evropske politike Peter Mađar, vodi s prednošću od devet do dvanaest posto prema nezavisnim anketama. Očekivano, režimske agencije prikazuju znatno drugačiju sliku stvarnosti. Ipak, potezi „evropskog diktatora“ – kako se Viktor Orban već godinama naziva – ukazuju na određenu dozu panike, pa je svoju kampanju osmislio oko tri ključna segmenta.

Pad standarda

Prije svega, još i prije formalnog početka kampanje, Orban je počeo dijeliti socijalnu pomoć u pokušaju da ublaži posljedice naglog pada životnog standarda, što je postalo nemoguće ignorisati.

Zbog toga prednost koju je Fides godinama uživao u ruralnim dijelovima Mađarske, tradicionalno sklonijim konzervativnim opcijama, počinje naglo slabiti.

Drugi segment Orbanove poruke biračima jeste predstavljanje sebe kao „mirotvorca“, za razliku od drugih evropskih lidera koji, prema njegovim riječima, „jedva čekaju rat s Rusijom“.

Treći segment direktno proizlazi iz toga: pod njegovim vodstvom, Fides je „jedini čuvar mađarskih interesa“ pod, kako kaže, „briselskom čizmom koja traži svoje lutke“.

Orban u nezgodnom položaju

No, situacija se Orbanu počinje vraćati poput bumeranga. Kako je Wall Street Journal istakao u nedavnoj analizi, Orban je snažno vezao ekonomiju svoje zemlje za proizvodnju električnih vozila i baterija, čime je učinio Mađarsku zavisnom od „besmislenih zelenih mandata Evropske unije“ – od kojih sam Brisel sve više odustaje.

Mađarska je godinama dijelila izdašne subvencije kako bi privukla automobilsku industriju.

Prema podacima budimpeštanskog think-tanka Institut za svjetsku ekonomiju, na koje se poziva analiza WSJ-a, od 2004. do danas njemačke kompanije specijalizirane za električna vozila dobile su čak 871 milion dolara podsticaja. Ovoj cifri treba dodati i više od 2,57 milijardi dolara koje su južnokorejske i kineske firme uložile u Mađarsku od 2018. godine.

Orban se tako našao u nezavidnoj situaciji: s jedne strane, napada „imperijalistički Brisel koji želi Mađarsku pod svojom čizmom“, dok s druge strane, ekonomska struktura njegove vladavine direktno zavisi od zelene politike istog tog Brisela.

Šlag na torti ove ironije leži u činjenici da je okosnica Orbanovog ekonomskog plana upravo zelena politika koju populisti krajnje desnice, po pravilu, ismijavaju – piše WSJ.

Podrška tri lidera

Uprkos svemu, još je prerano zvanično otpisati Viktora Orbana. Političari njegovog tipa više puta su dokazali da „imaju devet života“, te da će učiniti sve da na vlasti ostanu što duže.

Još jedna povoljna okolnost za Orbana je podrška tri svjetska lidera „novog poretka“ – Donalda Trumpa, Vladimira Putina i Si Đinpinga.

Ono što bi ipak moglo preokrenuti ishod su neodlučni birači, kojih, prema posljednjim statistikama, ima oko 16 posto. Čak i u februaru, samo dva mjeseca prije izbora, oni još uvijek ne znaju za koga će glasati.

Prema aktuelnim ekonomskim pokazateljima, prosječan Mađar zarađuje oko 30 posto manje od prosjeka Evropske unije, dok ekonomija zemlje raste znatno sporije od ostatka Unije.

Prošle godine zabilježen je rast od svega 0,4 posto, uz jednu od najviših stopa inflacije u EU – oko pet posto.

(Wall Street Journal)